Türkmen: Mişewreyê psiko-sosyal, herkesi re lozımo!

Raa Ma – Weşiyayişe ma, her waxt je waştena ma nêsono. Derd u qotıkê na dina nêxeleşine. Herkes azayê ju mısletiyo, hama ju ki teynayişe xo esto. Na teynayen de çı yeno kam ser, herkes nêşikino bızonu. Xora persgırê heynen este ke destbera xêyle isonu thawa nêno. Ni waxtê modernu de sebata her ju persgırê ju hunerbend, ju lokman u hekim esto. Mişewreyê psiko-sosyali ki ni persgıro rawo. Havala ma Feride Türkmen, ni karê mişewreyê psiko-sosyal kerdene de gurina. Ma pers kerd, aye cuab da. Bêrê, pia bıwanime.

Halê jukekena herkesi de xêlê persgırê psiko-sosyal este?

Feride Türkmen: Weşayişe kesi, teyna gore fikr u felê xo berdewam nêkeno. Her ju ison, ju be ju wertê persgırone bino de maneno. Gegane, ni problem ke bi eşkere, i isoni enerjiyê xo kene vind. Depresyon, tim verê çeber de ro. Nu waxt ke ama, gereke ju ra ya ki ju cayi ra ardım bero guretene. Psiko-sosyal mişewre kerdiş karo de nianeno. Mişewre psîko-sosyal de xêlê teknikê psiko-terapi este. Misal: Analizê transaksiyon, terapiyê hal u vaziyet. Mişewrekar, i kesê ke werte problemo de mende lewê ino de vındeno; aqıl u mantığ salık dano cı. Hama na xızmetê, sebeta ronêwesan niyo, sebeta rowesenana. Kam ke wazeno bıreso hedefê xo, kam ke wazeno persgıreyanê xo werte ra wedaro, ino re mişewre psîko-sosyal xaf beno poştdar.

İ ma u piyê ke bene ca, sıma ino re ki mişewren kene? Sıma, ni kari çıtur ane raştê?

Feride Türkmen: 1e Guciga 2013 ra dıma, ma u piyê ke ebe hure jubin caverdanê, sebeta ino, qanun de nıka ju maddewo newi esto. İ ceni u camerd, mecburê ke mekeme ra raver, ardımê rexberen bıcere. Nu ardım guretişi ki mekeme de ispat bıkere. Nu çıra lozımo? Nu, i domanonê ke xona reşît niye (xona mıtacê ma u piyê), seweta heqanê ino lozımo. Kam ke nu ardım nêguret, i nêşikine ebe hureameyiş jubin caverdere. Na xızmetê guretene, ebe belge ispat nêkerde, qerarê mekeme kuyno here.

Na xızmeta senena? Gore i qanuni, gereke xızmeta rexberen de ni meselo biyare zon ver:

  • Cabiyenê de standardê weşiyişe, mıtaciyê, waştenê, çetiniyê u tersê domano, gereke merkezê xızmeta rexberen de bo.
  • Heqa domano (pilkerdenê, weşiyê, fikrê domanan guretene, ma u piyê xo diyayiş) demo nıkayen u demo ameyen de zelal u beli bo.
  • Ma u piyê ke biye ca, i çutır şikine poşt bıdere domanonê xo? Barê domano çutır besekene sıvık kere?.. Rexber, gereke ino re imkano bımusnero.
  • Cabiyenê de her ju tengiya ke mabenê ma u piyê domanan de esta; rexber gereke ino peruno biyaro gesey kerdene.

Ma, mabênvıraştış (mediation) çıko?

Feride Türkmen: Emrê herkesi de tengi este. Hama zaf, hama senık! İsoni, xêlê waxt u cao de pia re. Pia wene, sımane, gurine, wanene, kaykene, sone raye… Her ju ca u hal de, waştena herkesi je jubîn nêbena. Xêlê mesele u gırê qıckêk (ya ki sıvıki) vecine raşte. Ni gıri ke werte ra wenêdariyay, rocê be rocê benê gırs (bene gıran). Mabênvıraştış, seweba ni hal lozımo. Nu kar, persgıro werte ra wedardene de, rawo ra ju rawo. Mabenê dı keso ra ya ki dı heto ra persgırey sone, hureameyiş yeno. Ma şikime nia ki vacime: Mabenê dı kesi çino, biye wayirê derd u persgıro. Mabenvıraştiş, wertê i dı keso de hem heto hireino, hem ki bêheto. Karê mabenvıraştiş, i dı keso de kam wayirê heqo, kam bêhaqo; ni hal sero qerar cıdaene niyo. İ dı kesi, gereke ebe xo fikrê ju bıkere, bêrê hure; mabenvıraştiş, teyna lewê ya ki wertê ino de wındeno, ardım keno. Derd ye kamiyo, derman ki ino de ro!

Tı wana ke mabenvıraştkar hakim niyo, mabenê keso vırazeno?

Feride Türkmen: Heya. Mabenvıraştkar gereke hetê kesi mecero. Gereke, lewê dı heti de vındero. Şikino, mesela ser perso pers bıkero. Kam sewano, kam kamci pencere ra qayt keno… Her ju het ra cuabo bıhesno, bımuso ke mabenê ino bıvırazero. Mabenvıraştkar, nu karê xo ser wayire taye alternatifono. Ebe ino poştdaren keno.

Sıma, sebeta kamci problemo xızmeta mabênvıraştiş dane?

Feride Türkmen: İ problemê ke werte ceni u camerd de re; i ceni u camerdê ke cabiye ya ki wazene ke cabere; problemê ke domanu pil kerdene, qayt kerdene, vinitene u hurenêameyişê nafaka de vecine.

 

NUSTE VIRENİ ...