Ma, zonê xo ra çutır bime cia?

HÜSEYİN ŞİMŞEK

Khalıkê khalıkonê ma, xêlê waxto ra raver, Dêsım-Nazmiya ra amê hetê Têrcani, dewa Sarıkaya (Sarıqe). Uca ra koçê xo gureto, şiyê dewa Pelegoze. Na dewe hetê Erzurımi de manena. Bıray be way benê zof, eraji serre be serre beno senık. Khalıkê mı serra 1954 de çê xo bar keno, sono gomê “Yavanenci”. Nu gome, dewa Pelegoze ra ki nıjdi, hama letê dewa Kursane bi. Ez ni gomi de amo dina. Des teni çeyê xo bi, nêbi. Qe kes wayirê hêgon u çayıranê xo nêbi. Pêrıno ebe “icar” ya ki ebe “ortağêni” ramıtêne, çinêne. Jê i gomanê bino, gomê ma de ki wendisxane (mekteb) çinê bi.

Waxtê wendene ke ama, ez rusno dewa Pelegoze tepia. Payizê serra 1968 bi. Vaşi onti bi lodo, cün day bi we, sımer kerdi bi mereko. Genım berdi bi are, kerdi bi ardi. Waxtê sole ki amay bi. Cêrê gome ma, ververê çhemi (Tuzlaçayı) de Gola Sole biye. Dewê ke nıjdiyê ma de bi, pêruno amêne uca ra sole hêrnêne. Ju roce dewa Pelegoze ra lacê apê piyê mı ki ebe arabê gao ama, şi Gola Sole. Raa sole wertê gomê ma ro şiyêne. Lacê apê piyê mı sole ra ke tepia ama, çê ma de bi meyman. Non werd, çay sımıt, qefeliyaena xo eşte. Pirıka mı, maa mı, amıka mına qıca ke xona azeba… Nu are de ni pêrıno qesu kerdo ju. Wazenê ke mı, lacê apê piyê mı de bırusnê Pelegoze, uca bıwani.

Peyco mı ki fam kerd, yoxro ke khalıkê mı, mı wendene rusnaene rê raji nêbiyo! Cokira ez kerdo wertê çuwalanê sole, heni dızdi kerdo rae. Ju hefte ra tepia wendisxani biyêne ra. Ez reşto Pelegoze, hama wertê dı-hirê roco de khalıkê mı ebe astore veciya, ama! Hêrsê xo fek u pırnıke ra eştêne teber. Wertê hirê bırao de bırao pil bi. Çêo ke ez biyo meyman, çê bıraê en qıci bi. Khalıkê mı qira, zırça, xeberi da, kıfır kerd… “Nê lao, sıma nu layık gureto, ardo; kam sono selx ver?..” Hama i se kerd, se nêkerd, bıraê xuyo qıc be lacê dey de bas nêkerd. Khalıkê mı bêçare çariya ra, şi!

Ez mendo Pelegoze de. Hatam vera amnoni, yanê wendisxane ke bi qapan, gereke uca bımanêne. Ez wendisxane de gıran gıran Tırki musêne, hama xona nêgınay bi ğeribiya zonê xo. Hatam a serre mı qe ju vate Tırki nêzonêne. Gomê ma de i mordemê pilê ke eskerêni kerda ya ki şiyê qurbete de guriyê, teyna inu tenê Tırki zonıtêne. Hama gome de, wertê cironu de qe keşi jubini de Tırki qesey nêkerdêne. Ma pêrıno weşiya xo zonê xo ser ramıtêne. Pelegoze ki jê gome ma biye. Ez uca, teyna wertê çar desonê wendisxani de kewtêne dina Tırki. Eke wendisxani ra veciyêne; çê de, wertê dewe de uncia zonê xo Zazaki/Kırmancki qesey kerdêne.

Mı xo be xo nia vatene: Nae ra tepia dı zonê mı este: Kırmancki be Tırki. Kırmancki zonê mao, zonê ma u piyê mao. Tırki zonê wendeno, zonê bazarono, zonê dewlet u hukmatio. Cokira, ma gereke lewê zonê xo de Tırki ki bımuşime! Pelegoze de mı çar serri wend. Eke amnon amêne, wendisxane biyêne qapan, ez şiyêne gome, çê xo. Payiz ke amêne, wendisxane biyêne ra, ez amêne Pelegoze. Xonde ke dewe de wend, ez zonê xo ra düri nêmendo. Hama serra çarine, 1972 ke ama, ez rusnane “Tercan Parasız Yatılı Bölge Okulu”. Ni wendisxani de hetê zonu ra her çi bir ters-duz. Uca endi weşiya ma teyna Tırki ser şiyêne. Na serre ra tepia ez gıran gıran gıno ğeribiya zonê xo. Ni ki nusto bin de biari zon ver.

 

huseyin.simsek@gmx.at
www.huseyin-simsek.com

NUSTE VIRENİ ...