Endi, ez gınay bi ğeribiya zonê xo!

HÜSEYİN ŞİMŞEK

Mı nustê xuyo vırên de nia nusnay bi: Gomê ma de wendisxane çinê bi. Waxtê mınê wendene ke ama, ez rusno dewa khalık u bavıkanê ma, dewa Pelegoze. Serra 1968 ra hatam 1972 mı uca wend. Serra vırêne -xona şeşine de biyo- bêqeyd şiyo mekteb. Nu hal ra, serra 1972 de mı wendisxaneo vırên ra hirê serri qedênay bi. Sebeta serra çarine, eke paizê 1972 ama, ez uncia şiyo dewa Pelegoze. Hama, wertê dı-hirê hefto de apê mı Xıdır ama, ez  tepia berdo. Çıra? Çıke a serre Têrcan de wendisxaneo “Yatılı” bi bi ra. Kamci dewo de ke wendisxani çinê, teyna i dew u gomo ra telebi guretêne ni wendisxani!

Apê mı Xıdır dewo de tımi aspor feteliyêne. A roce ki heni amay bi. Ez eşto terki, gureto, berdo gomê ma: Yabanciye! Çıra a roce? Yoxro ke, a roce Têrcan ra ju arabe (pikape), dew u gomanê hetê ma de fetelina, i domanê ke amê waxtê wendene, ino qeyd kenê! Ez be apê xo hatam şime Yabanciye ke “Arabê Yatıli” amo, şiyo. Gomê ma ra hirê domani qeyd kerdi bi. Ma qe Yabanciye de nêmendime. Apê mı astore ramıte hetê dew u gomanê boverê çhemi. İ serro de boverê Çhemê Tuzla (Tuzlaçayı) de xêlê teni dew u gomê bêwendisxani est bi. Pardiye, Çêrme, Yexkiye, Şixko, Mazri, Parsinge; Gomê Momi, Gomê Dewrêşi…

Gomê Yabanciye, Çhemê Tuzla ra nejdi bi, hetê zımey de mendêne. Wertê gomi be çhemi de xondê dı kilometro ju duz, ju raşte bi. Hetê ni raştiyo çhep de Derê Sağırtaşi (Derê Kemera Kherre), heto raşt de Derê Khalmemi şiyêne, reştêne çhemi. Raşte de, ser u bın ra teyna hêgay bi. Ne çayire ne ki eraziyo thal amêne vinıtene. Hêgaanê ucay ra vatêne, “ambarê genımi”. Yê kami ke u raşte de hêgaê xo eştê, o vêsan nêmendêne. Gomê Yabanciye ra hetê raşti ser dı ray veciyêne. Raa çhepe, raver siyêne, reştêne Gola Sole. Çhem ra ke derbaz bi, şiyêne Pardiye, Çêrme, Yexkiye, Şixko, Mazro, Gomê Momi. Raa raşte, naverê çhemi de ma berdêne Çınglawıne; boverê çhemi de berdêne Gomê Dewrêşi u dewa Parsinge.

Apê mı Xıdıri, astore raa çhepe ra ramıte. Cirano heni vati bi: “Arabe na het ro şi!” Ma ke reştime Gola Sole, çhem ra derbaz bime. Raştê boveri de Gomê Alisan Begi bi; teyna ju çê bi. Corê di, kasê de Gomê Momi. Ma ni gomo ra dıme Arê Heyder Begi, Derê Şixko, Yexkiya Bınêne, Yexkiya Corêne vêrde ra; arê Yexkiya Bınêne be Çêrme de reştime “Arabê Yatıli”. Apê mı arabe da vındetene; heyetê wendisxani arabe ra, ma astore ra amayme war. Qe xo vira nêkon, “heyetê qeyd kerdene” de mudirê “yatıli” Necmi Akyol ki bi. Apê mı, ebe dı-hirê çeko hal u hêkatê ma ard zon ver. Mudir Akyol musa ke ez a serre son çarine, ju kağıte vete cêbê xo ra, arde çımanê mı ver. Vat ke, “hala bıwane, itha çı nusno!”

Mı wendisxane de serra xuya hirêyine peyê xo de ca verday bi. Karna xo ki her serre, ebe “zaf rınd (pek iyi)” gureti bi. Hama mı hatam ke çekuya “Têrcan Parasız Yatılı Bölge Okulu” wende, canê mı veciya. Mudir Akyol cêra apê mı ver, nia vat: “Nu çutır telebê serra çarino?” Apê mı karna mı musnê cı. Ebe nu hal ez qeyd kerdo peyniye de. Serro ra raver, sebeta wendene Pelegoze şiyene ki, hirê serri dıma wendisxanê “yatıli” rê qeyd biyene ki qe qolay nêbi bi!

“Tercan Parasız Yatılı Bölge Okulu”, serra 1972 de bi bi ra, hama tenê heri mendi bi. Waxto ke ma qeyd kerdi bi, i wendisxanê bini pêro bi bi ra. Karê qeyd biyaene dıma, hama hama ju asme ra tepia, Apê mı ke ez berdo Têrcan, teslimê wendisxanê “yatıli” kerdo, mı fam kerd:

İhta, ju dinawa de bina! Namê na dina, “qurbetêni”a! Qe thawa, ne jê gomê mao ne ki jê dewa wendisxanê mına vırêno! Uca endi çê çinê bi. Zuzağ, diyarê boni, serê hêniyo çinê bi. Wendisxane ra veciyaene, paydos kerdene, wertê qom u ciranu şiyene çinê bi. Dewe de, dewıco de zonê xo qesey kerdene çinê bi. Na dina de sodır wıştêne ra hatam son ke ama, şiyêne rakewtêne, ma gereke weşiya xo, her çiyê xo teyna ebe Tırki bıramıtêne, bıkerdêne!

Mı xo be xo nia vat: Nae ra tepia, itha endi dı zonê mı çinê! Zazaki-Kırmancki itha tometa! Teyna ju zon esto, serbesto: Tırki. Ma nêşkiyêne lewê Tırki de zonê xo ki qesey bıkerime, bıwanime. Ma, teyna qurbetiya goman u dewanê xo de nêbime, gınay bime “qurbetiya zonê xo” ro ki!

 

huseyin.simsek@gmx.at
www.huseyin-simsek.com

NUSTE VIRENİ ...